یادداشت| عدالت؛ میوهی درخت ایثار
«وقتی از عدالت حرف میزنیم، از بذری سخن میگوییم که با خونِ بهترین یاران انقلاب آبیاری شده است. هفتم تیرماه، نماد پیوند ناگسستنی میانِ قانون و ایثار است؛ پیوندی که شهید بهشتی، معمار بزرگ دستگاه قضا، آن را بنا نهاد. امروز، قوه قضائیه تنها یک نهاد قانونی نیست، بلکه عرصهای است که برای ثمر دادنِ میوهی شیرینِ «عدالت»، بیش از هر زمان دیگری به روحیه «ایثار» و ازخودگذشتگی نیاز دارد.»
به گزارش نوید شاهد البرز؛ «چه ارتباطی میان خون شهیدان و اجرای قانون در جامعه وجود دارد؟ چگونه میتوان فرهنگ ایثار و شهادت را در دستگاهی که متولی اجرای عدالت است، زنده نگه داشت؟ در هفته قوه قضائیه، با مرور اندیشههای شهید بهشتی و با نگاهی به میراث گرانبهای ایثار، بر آنیم تا به این پرسشها پاسخی درخور دهیم و دریابیم که چگونه میتوان از این میراث، چراغ راه عدالتخواهی امروزمان را روشن نگه داشت.»
هفتم تیرماه، برای ما تنها یک تاریخ ساده در تقویم رسمی کشور نیست؛ این روز، مرزی است میان حق و باطل، و نقطهای است که در آن «عدالت» با «ایثار» پیوندی ناگسستنی مییابد. وقتی از شهادت مظلومانه آیتالله شهید دکتر بهشتی و یاران وفادارشان سخن میگوییم، در واقع از یک قربانیِ بزرگ در راه استقرار نظم الهی صحبت میکنیم. آنها نه برای کسب مقام، بلکه برای اینکه ترازوی عدالت در جامعه، از هرگونه فساد و تبعیض پاک باشد، جان خود را فدای این آرمان کردند.
پیوند ریشهها: شهادت و قانونمداری
بسیاری ممکن است تصور کنند میان «ایثار» که حوزهی عاطفی و فداکارانه است، و «قانون» که حوزهای خشک و اداری به نظر میرسد، شکاف وجود دارد. اما نگاه عمیق به اندیشههای شهدای بزرگ، نشان میدهد که این دو، دو روی یک سکه هستند. شهید دکتر بهشتی، به عنوان یکی از معماران اصلی نظام قضایی نوین ایران، همواره بر این باور بود که قانون، بدون روحیه جهادی و اخلاق اسلامی، تنها مجموعهای از قواعد بیجان است.
ایثار، در معنای عمیق خود، یعنی گذشتن از «منِ خود» برای رسیدن به «حقِ جمع». وقتی یک کارگزار دستگاه قضا یا یک مسئول در نهادهای حاکمیتی، از منافع شخصی، حزبگرایی یا حتی وابستگیهای خانوادگی خود میگذرد تا حق را به حقدار برساند، او در واقع در حال تمرینِ «ایثارِ قانونی» است. این همان پیوندی است که خون شهیدان با ترازوی عدالت برقرار کرده است.
قوه قضائیه؛ از اجرای قانون تا تحقق عدالت
هفته قوه قضائیه، در واقع هفتهی تجلی همان ارزشهایی است که شهید بهشتی با خون خود در تار و پود این نظام حک کرد. ما باید از این مرحله به بعد، نگاه خود را از «اجرای خشک کدهای قانونی» به سمت «تحقق روح عدالت» تغییر دهیم. قوه قضائیه نباید تنها به معنای برخورد با جرم باشد، بلکه باید بتواند «امنیتِ روانی» و «اعتماد اجتماعی» را در جامعه ایجاد کند.
این اعتماد زمانی حاصل میشود که مردم بدانند در پشت هر حکم قضایی، یک «روح ایثارگر» ایستاده است؛ روحی که نترسیدن از حق را به کرسی نشانده و با تأسی به سیره شهدا، ملجأ واقعی مظلومان است. ایثارگری در اینجا یعنی نترسیدن از قدرت، حتی اگر این قدرت با منافع شخصی ما در تضاد باشد.
از عدالتخواهی به عدالتبخشی: یک چالش بزرگ
در این روزهای حساس، باید از خود بپرسیم: چگونه میتوانیم شعار «عدالتخواهی» را به «عدالتبخشی» تبدیل کنیم؟ عدالتخواهی یعنی ادعای حق، اما عدالتبخشی یعنی آن حقی را که در دست داریم، به درستی در جای خود قرار دهیم.
پاسخ این پرسش در مسیر همان بزرگمردانی است که با شهادت خود، جادهی حقطلبی را برای ما هموار کردند. آنها به ما آموختند که عدالت، یک مقصد نیست، بلکه یک «مسیر» است؛ مسیری که هر قدم در آن، نیازمند یک قدمِ ایثارگرانه است. اگر میخواهیم عدالت در جامعه ریشه دواند و میوهاش آرامش باشد، باید ابتدا درختِ ایثار را در قلب نهادهای اجرایی و قضایی آبیاری کنیم.
نقش نهادهای فرهنگی و ایثارگری در ترویج عدالت
به عنوان کارگزاران فرهنگی و آموزشی در بنیاد شهید، وظیفهی سنگینی بر دوش ماست. ما باید این میراث را از فضای خاطرات و عکسها فراتر برده و به یک «الگوی رفتاری» در جامعه تبدیل کنیم. باید به نسل جوان یاد بدهیم که ایثار، تنها در میدان جنگ نیست؛ بلکه در رعایت قانون، در صداقت در معاملات، در رعایت حقوق همسایه و در دفاع از حقِ ضعیفترین افراد جامعه نیز تجلی مییابد.
ما در استان البرز و در سراسر کشور، تلاش میکنیم تا با ترویج فرهنگ ایثار، زمینهساز ایجاد جامعهای باشیم که در آن، قانون نه به عنوان یک ابزار تنبیه، بلکه به عنوان یک ابزار عدالتخواهی و کرامتبخشی شناخته شود.
سخن پایانی
در پایان، هفته قوه قضائیه را به تمامی فعالان این عرصه، قاضیان شریف، و تمامی کسانی که در راه برقراری عدالت گام برمیدارند، تبریک عرض میکنم. امید است با استمرار نگاهِ متعالیِ شهدا، شاهد گسترش بیش از پیش عدل اسلامی باشیم؛ عدلی که ریشه در ایثار دارد و میوهاش، شکوفایی و آرامش همگان است.
انتهای پیام/
